Biogospodarka w województwie kujawsko-pomorskim

Serdecznie zapraszamy do obejrzenia wywiadów z naszymi gośćmi, którzy przybliżą państwu tematykę biogospodarki oraz zaprezentują dobre praktyki wdrożone na terenie województwa kujawsko-pomorskiego.




Europejski Dzień Biogospodarki

 

 

 

 

 

W dniach 14 – 17 listopada br. w Brukseli odbędzie się tydzień informacyjny programu Horyzont 2020, w ramach którego w dniu 16 listopada Komisja Europejska organizuje Dzień Biogospodarki. Celem tego wydarzenia będzie dokonanie przeglądu europejskiej strategii biogospodarki oraz planu działań w tym obszarze oraz dyskusja na temat przyszłości europejskiej biogospodarki z interesariuszami oraz politykami. Ponadto, powołany przez Komisję Europejską panel biogospodarczy zaprezentuje przygotowany przez członków panelu Manifest. Warto wspomnieć, że jednym z sygnatariuszy Manifestu jest Stowarzyszenie Europa Kujaw i Pomorza. Panel został powołany do życia w roku 2013 i w jego skład weszli przedstawiciele sektora biznesu, producenci żywności, przedstawiciele administracji publicznej, politycy, naukowcy oraz pracownicy organizacji pozarządowych. W związku z tym, że biogospodarka ma charakter wielosektorowy, panel ogniskuje interesy i punkty widzenia wielu środowisk gospodarczych. Ma on charakter doradczy w stosunku do Komisji Europejskiej i w tym znaczeniu jego zasadniczym zadaniem jest wsparcie służb komisyjnych w procesie przeglądu i aktualizacji strategii, która powinna mieć miejsce w roku 2017. Panel w obecnym kształcie funkcjonuje od roku 2016, a praca jego członków koncentruje się na przygotowaniu Manifestu Interesariuszy Biogospodarki, który stanowić będzie punkt wyjścia do aktualizacji samej strategii. Manifest podkreśla, iż postępy w badaniach nad biogospodarką prowadzące do innowacyjnych rozwiązań pozwolą Europie usprawnić gospodarkę zasobami naturalnymi i otworzyć nowe i zróżnicowane rynki żywności i bioproduktów. Będzie to niezbędne do uporania się z problemem stale rosnącej populacji świata, gwałtownym wyczerpywaniem się wielu zasobów, nasilającymi się  problemami środowiska i zmianami klimatycznymi. W konsekwencji, Europa musi radykalnie zmienić swoje podejście do produkcji, konsumpcji, przetwarzania, przechowywania, recyklingu i utylizacji surowców biologicznych. Manifest odwołuje się w swojej treści do pakietu dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym. W przeciwieństwie do „klasycznego”, to znaczy linearnego modelu gospodarczego opartego o zasadę „weź – wytwórz –zużyj - wyrzuć”, w gospodarce o obiegu zamkniętym wartość produktów i materiałów jest utrzymywana jak najdłużej, ilość odpadów jest ograniczana do minimum, podobnie jak wykorzystanie zasobów, przy czym po osiągnięciu przez dany produkt końca przydatności do użycia zasoby pozostają w obrębie gospodarki, tak by móc je ponownie wykorzystywać i tworzyć dodatkową wartość. Idea ta uwzględniona jest we wszystkich etapach cyklu życia produktu, zaczynając od jego projektowania, poprzez produkcję, dystrybucję, konsumpcję, zbieranie odpadów, aż do ich zagospodarowania.
W dniach 16-17 listopada będzie można także odwiedzić miasteczko biogospodarki, na terenie którego zaprezentowane zostaną najlepsze projekty zrealizowane w tej dziedzinie.
https://ec.europa.eu/research/bioeconomy/index.cfm

 

 

 

Wzrasta rola regionów i miast w unijnej biogospodarce

 

 

 

 

 

 

W maju 2017 roku Europejski Komitet Regionów przyjął opinię „Lokalny i regionalny wymiar biogospodarki oraz rola regionów i miast”. Punktem wyjścia tej opinii jest teza, zgodnie z którą rozszerzanie biogospodarki, zwłaszcza na obszarach wiejskich i odpowiednich obszarach leśnych Unii Europejskiej, oferuje bardzo duży potencjał rozwoju w odniesieniu do wzrostu i zatrudnienia. Komitet Regionów wskazuje, że potencjał ten można zrealizować wyłącznie pod warunkiem, że podmioty regionalne i lokalne będą ściśle ze sobą współpracować i realizować wspólne cele. Jednocześnie Komitet Regionów mając na względzie fakt, że poziom wiedzy i świadomości społecznej na temat biogospodarki jest stosunkowo niski, opowiada się za aktywnymi strategiami komunikacyjnymi Komisji, państw członkowskich i regionów europejskich, by podnieść świadomość na temat potencjału biogospodarki w regionach. W związku z tym proponuje, by wykorzystano pojęcie bioregionu i biogminy w celu opisania obszarów wiejskich, miast i regionów, które kładą szczególny nacisk na rozwój biogospodarki.
Jednocześnie, Komitet zaleca, by inicjatywy zmierzające do promowania biogospodarki powiązano ściśle z rozwojem zrównoważonej gospodarki o obiegu zamkniętym na szczeblu lokalnym i regionalnym, i opowiada się za tym, by wsparto bioregiony i biogminy, a także przedsiębiorstwa i stowarzyszenia, które wykorzystują swe lokalne zasoby biologiczne w celu stworzenia nowych łańcuchów wartości, m.in. poprzez bezpośrednie finansowanie ich własnych regionalnych ośrodków badawczych aktywnych w różnych sektorach biogospodarki, w tym w sektorze rolno-spożywczym.
W swojej opinii Komitet Regionów proponuje, aby wyraźniej niż do tej pory uwzględniono rozwój biogospodarki w następnym programie ramowym w zakresie badań, a także podczas określania wspólnej polityki rolnej i przyszłej polityki spójności, a także by doceniono wkład biogospodarki w spójność terytorialną w Unii Europejskiej.
Z uwagi na globalne wyzwania, takie jak wzrost liczby ludności, coraz mniejszą ilość lub zubożenie zasobów i zmianę klimatu, trzeba znaleźć nowe rozwiązania, które również w przyszłości pozwolą zapewnić Europie i jej regionom zrównoważony wzrost, efektywne wykorzystanie kluczowych dla ludzkości zasobów i konkurencyjność. W tym kontekście istotną rolę odgrywa rozwój przyjaznych dla środowiska praktyk rolniczych. Europejski Komitet Regionów jest przekonany, że biogospodarka oparta na wiedzy i w pełni przyjazna dla środowiska może mieć tu duże znaczenie. Biogospodarka to centralne zagadnienie przyszłości. Jej istotny potencjał spoczywa między innymi w propagowaniu zrównoważenia środowiskowego poprzez uniezależnienie się od paliw kopalnych i w przeciwdziałaniu zmianie klimatu dzięki neutralnemu bilansowi emisji CO2. Wytworzone w zrównoważony sposób produkty i usługi z zastosowaniem zasobów biologicznych mogą połączyć trzy aspekty zrównoważonego rozwoju, a mianowicie wzrost gospodarczy, wzrost społeczny i ochronę środowiska. Komitet podkreśla, że regiony i gminy odgrywają szczególną, coraz istotniejszą rolę w rozwoju biogospodarki, gdyż lokalnie dostępne biosurowce są punktem wyjścia dla łańcuchów wartości w biogospodarce.

Opinia „Lokalny i regionalny wymiar biogospodarki oraz rola regionów i miast” - pobierz

 

 

 

Zapisz

Zapisz

Poprawa jakości powietrza w europejskich miastach

 

 

 

 

Większość mieszkańców europejskich miast jest narażona na zanieczyszczenia powietrza. Najnowsze szacunkowe dane, opublikowane w październiku przez Europejską Agencję Środowiska (EEA), pokazują, że drobny pył zawieszony wciąż powoduje co roku przedwczesną śmierć ponad 400 000 Europejczyków. Największe źródła zanieczyszczenia powietrza w Europie stanowią: transport drogowy, rolnictwo, elektrownie, przemysł i gospodarstwa domowe.
Raport EEA pt. „Jakość powietrza w Europie – 2017 r.” zawiera zaktualizowaną analizę jakości powietrza i jej oddziaływania, powstałą w oparciu o oficjalne dane zebrane w 2015 r. z ponad 2500 stacji monitorowania na terenie całej Europy. Raport został przedstawiony przez EEA w czasie Europejskiego Tygodnia Regionów i Miast w 2017 r. Dane pokazują, że dzięki realizowanym dotychczas politykom i wprowadzanym innowacjom technologicznym jakość powietrza w Europie powoli się poprawia. Wysokie stężenie zanieczyszczeń powietrza w dalszym ciągu ma jednak znaczący wpływ na zdrowie Europejczyków. Największe szkody powoduje pył zawieszony (PM), dwutlenek azotu (NO2) oraz ozon przygruntowy (O3).
Według raportu stężenia PM2,5 były przyczyną około 428 000 przedwczesnych zgonów w 41 państwach europejskich w 2014 r., z czego około 399 000 przypadków miało miejsce w 28 państwach członkowskich UE. Zła jakość powietrza ma także poważne konsekwencje gospodarcze, obejmujące rosnące koszty leczenia, niższą produktywność pracowników oraz degradację gleb, upraw, lasów, jezior i rzek.
Tegoroczny raport kładzie również szczególny nacisk na rolnictwo, które stanowi znaczącą przyczynę emisji zanieczyszczeń powietrza oraz gazów cieplarnianych. Autorzy raportu zwracają uwagę, że możliwych jest wiele działań (w tym rozwiązań wykonalnych technicznie i korzystnych ekonomicznie) pozwalających na ograniczenie emisji pochodzących z rolnictwa, które nie zostały jeszcze zastosowane na konieczną skalę i w potrzebnym zakresie.
Najważniejsze wnioski wynikające z raportu obejmują następujące kwestie.
W 2015 r. 7% mieszkańców miast w 28 państwach członkowskich UE narażone było na stężenia pyłów zawieszonych PM2,5 powyżej rocznych wartości dopuszczalnych w UE. Około 82% było narażone na stężenia wykraczające poza ostrzejsze normy WHO. Szacuje się, że w 2014 r. narażenie na wysokie stężenia PM2,5 spowodowało przedwczesną śmierć 428 000 osób w 41 krajach europejskich.
W 2015 r. 9% mieszkańców miast w 28 państwach członkowskich UE narażone było na stężenia dwutlenku azotu NO2 powyżej rocznych wartości dopuszczalnych w UE i norm WHO. Szacuje się, że w 2014 r. narażenie na wysokie stężenia NO2 spowodowało przedwczesną śmierć 78 000 osób w 41 krajach europejskich.
W 2015 r. 30% mieszkańców miast w 28 państwach członkowskich UE narażone było na stężenia ozonu przypowierzchniowego O3 powyżej wartości docelowych dla UE. Około 95% było narażone na stężenia wykraczające poza ostrzejsze normy WHO. Szacuje się, że w 2014 r. narażenie na wysokie stężenia O3 spowodowało przedwczesną śmierć 14 400 osób w 41 krajach europejskich.
 W omawianym raporcie przeanalizowano szacunkowy wpływ na zdrowie narażenia na PM2,5, NO2 i O3 w Europie w 2014 r. Szacunki te oparte są na informacjach dotyczących zanieczyszczenia powietrza, danych demograficznych oraz związków pomiędzy stężeniem zanieczyszczeń oraz konkretnymi skutkami dla zdrowia. Przedwczesny zgon definiowany jest jako zgon mający miejsce zanim dana osoba osiągnie oczekiwany wiek. Wiek ten odpowiada zwykle normalnej oczekiwanej długości życia w danym kraju dla danej płci. Przedwczesne zgony uważa się za możliwe do uniknięcia, jeżeli uda się wyeliminować ich przyczynę.

 

 

Hodowla niehodowanych dotąd mikroorganizmów morskich dzięki innowacyjnej biotechnologii

 

 

 

 

Mikroorganizmy odpowiadają za właściwe funkcjonowanie ziemskich ekosystemów i mogą zaoferować nam bezgraniczne możliwości rozwoju nowych antybiotyków i alternatywnych źródeł energii. Ponieważ nasza wiedza na temat możliwości wykorzystania różnorodności mikroorganizmów morskich jest ograniczona, finansowany z funduszy unijnych projekt MACUMBA wydobył na światło dziennie rewolucyjne metody biotechnologiczne pozwalające wyizolować i rozpocząć hodowlę prawdziwej skarbnicy niehodowanych dotąd mikroorganizmów morskich.
Europejskie społeczeństwa stoją obecnie przed szeregiem globalnych wyzwań, które mają coraz większy wpływ na ich codzienne życie – od zmian klimatycznych, przez wzrost poziomu dwutlenku węgla, aż po kryzys energetyczny i żywnościowy. Powierzchnię naszej planety w 70% zajmują oceany wypełnione nieskończoną liczbą zróżnicowanych i niewidocznych na pierwszy rzut oka mikroorganizmów. Dostarczają one pożywienia organizmom o wyższym stopniu rozwoju, takim jak ryby, a ponadto stanowią ważny element pompy biologicznej, która przeciwdziała wzrostowi poziomu dwutlenku węgla i globalnemu ociepleniu.
Biorąc pod uwagę fakt, że 99,9% całkowitej liczby gatunków nie zostało jeszcze poznanych, a 90% biomasy morskiej cechują mikroskopijne rozmiary, kluczowe znaczenie ma poznawanie mechanizmów odpowiadających za te procesy w obrębie mikrobiomu. W tym kontekście głównym celem projektu MACUMBA (Marine microorganisms: Cultivation methods for improving their biotechnological applications) było opracowanie innowacyjnych metod izolowania i hodowli szerokiej gamy mikroorganizmów morskich – bakterii, archeonów i eukariontów. „W obrębie edukacji mikrobiologicznej niewiele uwagi poświęcano dotąd izolowaniu i hodowli mikroorganizmów, a jednym z celów inicjatywy MACUMBA było przywrócenie tym umiejętnościom należnego im miejsca oraz podkreślenie znaczenia przechowywania mikroorganizmów w postaci kolekcji kultur i zasobów biologicznych na potrzeby społeczeństwa” – mówi koordynator projektu MACUMBA, profesor Lucas Stal.
Umożliwienie precyzyjnego określania, odzwierciedlania i pobierania próbek naturalnego środowiska, w którym żyją niewidoczne na pierwszy rzut oka i nieznane dotychczas mikroorganizmy, było dla naukowców kluczowym wyzwaniem. Morze z natury nie jest obszarem jednorodnym i obejmuje wiele różnych środowisk. Aby zrealizować te założenia, zespół projektu MACUMBA rozpoczął hodowlę mikroorganizmów zarówno w formie czystych kultur, jak i kokultur, aby znaleźć ślady istnienia nowych mikroorganizmów, związków i cech. Dawniej uważano, że mikroorganizmy najlepiej jest badać jako czyste kultury w drodze analizy kwasów nukleinowych (DNA i RNA). Jednak ten tok myślenia uległ obecnie zmianie, ponieważ w środowisku naturalnym organizmy te nie żyją w odosobnieniu, lecz wzajemnie dostarczają sobie niezbędnych czynników wzrostu. W konsekwencji naukowcy uczestniczący w inicjatywie MACUMBA wykorzystali do badań nad morskim mikrobiomem bogatą paletę innowacyjnych technik. Opracowano pęsety optyczne pozwalające wyizolować pojedyncze komórki ze skupisk, a także niezbędnik w formie skrzynki zawierającej specjalny zestaw do zbierania cyjanobakterii w celu monitorowania ich parametrów wzrostu, odporności i reakcji na strategie hodowli poza naturalnym środowiskiem.
Utrzymanie żywotności tych wyizolowanych organizmów okazało się kolejnym poważnym wyzwaniem. Zespół badawczy składający się z 22 partnerów z 12 krajów UE skupił się na krioprezerwacji próbek za pomocą pary ciekłego azotu (o temp. -196°C), wykorzystując w tym celu szereg różnych krioprotektantów (takich jak DMSO, gliceryna, metanol i inne) oraz procedur zamrażania.
Projekt, dzięki któremu odkryto tysiące mikroorganizmów o dużej bioróżnorodności – w tym najmniejszą na świecie bakterię wodną – oraz opracowano nowe metody hodowli i kolekcje kultur w całej Europie, oficjalnie dobiegł końca w lipcu 2016 roku. Poszukiwanie nowych gatunków i odkrywanie tajemnic oceanów wciąż pozostaje jednak ogromnym wyzwaniem. Metody i techniki przygotowane przez zespół inicjatywy MACUMBA bez wątpienia stanowią pierwszy znaczący krok w kierunku stworzenia w przyszłości podobnych, wielowymiarowych podejść badawczych, które – raczej prędzej niż później – doprowadzą do opracowania produktów farmakologicznych i biotechnologicznych.

 

 

Zapisz

REJESTRACJA

III Forum Rozwoju Miast i Regionów w Województwie Kujawsko-Pomorskim:

Biogospodarka w regionach i miastach.

23 listopada 2017

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz